Beter en sneller paarden trainen


Vanuit de vorige module waarbij we de verschillende trainingsposities hebben bekeken, wil ik nu het thema ‘trainen’ wat meer uitdiepen aan de hand van de volgende vragen.

Hoe leert een paard? Hoe kun je jouw paard iets leren? Hoe zorg je ervoor dat het paard jouw ‘hulp’ zo snel mogelijk begrijpt en doet wat je van hem vraagt?

Zoals je hebt kunnen lezen en waarschijnlijk ook al ervaren hebt, hangt het eigenlijk allemaal van jou af. Bij de omgang met onze paarden hebben we nu eenmaal veel training nodig. Je zit er middenin door deze Online Cursussen :). Des te beter en duidelijker jij je paard iets kunt aanleren, des te sneller zal je paard doen wat je vraagt.



Systemen zijn goed, principes zijn waarschijnlijk nog beter

Het is meestal heel goed en handig om een systeem te gebruiken of een bepaalde structuur (zoals bij deze Online Cursussen) waarin een volgorde van bijvoorbeeld oefeningen wordt gehanteerd. Het geeft houvast en een leidraad, maar ieder paard is anders en wat bij het ene paard werkt hoeft niet te perse bij een ander paard te werken. Het is belangrijk om altijd te blijven bekijken wat het paard mentaal en fysiek nodig heeft en dat is iets wat je zelf zult moeten ontwikkelen. Die voelsprieten…



Zijn er principes welke op ieder paard van toepassing zijn? 

Het antwoord op deze vraag is: ‘Ja’, volgens Andrew McLean. Hij beweert dat je ieder paard kunt trainen met de volgende principes, simpelweg omdat het aansluit op de behoeften en kenmerken van Paarden. Andrew McLean is dr. op het gebied van ‘Equine cognition and learning’ in zijn proefschrift beschrijft hij onder andere 8 Trainingsprincipes welke hij in 2003 op een internationaal congres voor de eerste keer heeft toegelicht.



8 Trainingsprincipes op een rij

De trainingsprincipes van Andrew McLean heb ik vertaald en hieronder kort samengevat.


1. Druk Principe

Het weghalen van druk die wij op het paard uitoefenen bevordert en beloont ieder gedrag wat vooraf gaat aan het moment van het weghalen van de druk (bv: beenhulp, sporen, zweephulp etc.). Het is dus niet de druk waar het paard van leert, maar juist het wegnemen van de druk.


2. Pavlov’s Principe

Ontspanning en oplettendheid kan alleen maar plaatsvinden wanneer het paard reageert op voorspelbare signalen welke niet over de pijngrens gaan. Het is dus heel belangrijk dat het paard onvoorwaardelijk leert reageren op lichte hulpen bij iedere omgang met het paard, zowel bij grondwerk als bij het rijden.


3. Eén hulp Principe

Geef 1 hulp per keer (dus trek niet aan de teugels (stop) en gebruik je benen om voorwaarts te gaan op hetzelfde moment). Uiteraard kun je kort achter elkaar verschillende hulpen geven, maar echt verschillende hulpen tegelijkertijd zijn voor het paard onbegrijpbaar.


4. Verfijning Principe

De reacties van het paard moeten geleidelijk verbeterd worden, stap voor stap, van aangeleerde reactie tot aangeleerde reactie, steeds toewerkend naar het uiteindelijke doel. Vraag dus niet teveel ineens en beloon iedere poging van het paard in de juiste richting.


5. Verhouding Principe

Sterkere hulpen moeten leiden tot sterkere reacties van het paard. Geef je bijvoorbeeld een lichte beenhulp, dan zou dit moeten leiden tot een kleine voorwaartse reactie van het paard. Geef je een sterkere beenhulp dan zou deze moeten leiden tot een sterkere voorwaartse reactie.


6. Op eigen benen Principe

Het paard dient zelf te kunnen bewegen (zowel vanaf de grond als onder het zadel) zonder een vorm van teugel- of beenhulpen, want anders wordt het meer en meer ongevoelig voor deze hulpen. Dus hulpen geven en tussendoor veel loslaten.


7. Angst Principe

Angst is door paarden snel geleerd, niet snel vergeten en wordt meestal sterk gekoppeld aan de beweging van de benen van het paard (de echte vluchtreactie). Het is heel belangrijk om angst bij paarden ter herkennen (angst is de grootste vijand van de trainer). Meeste mensen kennen de sterke signalen, maar het snel ontdekken van lichte angstreacties bij paarden en deze verminderen helpt om te voorkomen dat paarden angst ervaren.


8. Mentale Principe

Waarderen en erkennen van de overeenkomsten en verschillen in de mentale vermogens tussen paarden en mensen is cruciaal. Overschatting van de mentale vermogens leidt tot allerlei aannames welke slechte gevolgen hebben voor het paard. ‘Het paard deed het express’…. is flauwekul. Het paard reageert simpelweg op een situatie, hulp etc.



Principes verwerkt in Basiscommunicatie

Misschien heb je al lezend in de tekst hier boven, gemerkt dat veel van deze principes je bekend voor komen. Ik heb zoveel mogelijk deze principes verwerkt in de Online Cursussen en…. ze werken, dat heb je waarschijnlijk zelf al gemerkt.

Zelf werk ik ook altijd met voedselbeloning, maar wel met randvoorwaarden. Het paard krijgt niets als het er zelf om vraagt en als het te opgewonden wordt. Respect en kalmte zijn dus voor zowel mens als paard hierbij heel belangrijk.



Algemene tips bij het aanleren van nieuwe oefeningen

Hieronder heb ik ook nog wat algemene tips voor je verzamelt voor het aanleren van nieuwe oefeningen.

– Doe een nieuwe oefening op het einde van een trainingsessie, dit zorgt ervoor dat je hiermee kunt afsluiten en dat is nu eenmaal een fijne beloning voor je paard als het na het succesvol uitvoeren van een oefening klaar is. Dus zorg eerst voor een herhaling van wat je in eerdere trainingsessies al gedaan heb en probeer te beoordelen hoe dit verloopt en als het voldoende tot goed gaat, dan besteed je aan het einde van je sessie wat tijd aan een nieuwe oefening.

– Een trainingssessie hoeft niet lang te zijn. Sterker nog, beter 20 min. goed en een meewerkende paard houden dan te lang door gaan en de focus van je paard verliezen. Geef het paard tussendoor ook even pauze en loop gewoon wat rond zonder echt iets te vragen of laat het paard even stilstaan zonder dat je het iets vraagt of iets verlangt.

– Oefen een nieuwe oefening niet te lang en vraag max. 3 herhalingen per keer. Beloon het paard iedere keer uitbundig bij iedere verbetering.

– Oefen een nieuwe oefening eerst aan de ‘gemakkelijke’ kant van het paard.

– Als je paard de oefening voor 75% beheerst ga dan verder met een andere oefening. Het verder verbeteren komt later. Waak ervoor dat je paard zich niet gaat vervelen. Ook bouwt de volgende oefening weer verder en zorgt ervoor dat je paard (en jij) ook de voorgaande oefeningen beter uit kan voeren.

Laten we met deze kennis de praktijk gaan bekijken in de vorm van de gymnastiek oefeningen in de volgende module.


Bekijk de volgende voorbeeldles

Of klik op het menu (bovenaan) voor het overzicht van de cursus


Wil je aan de slag met de info uit deze en de andere cursussen?

Word lid!

hjhj