Paardengedrag herkennen… essentieel voor het trainen van paarden

Een paard kan niets leren op momenten waarop het angstig is en zal niets willen leren wanneer het je negeert en geen aandacht in je toont. Weten wat voor gedrag je paard laat zien, is heel waardevol. Want als je dat weet, kun je ook op de juiste manier reageren.

Hoe herken ik angst bij mijn paard?

Veel ruiters weten dat hun paard bang is wanneer het opeens opzij springt, maar hier aan vooraf heeft het paard vaak al subtiele signalen gegeven, ken jij deze signalen?

Weten wat voor gedrag je paard laat zien, is enorm waardevol. Want als je dat weet, kun je ook op de juiste manier reageren. Het werkt namelijk niet om een paard wat angstig is te straffen. Hiermee bereik je alleen dat het paard nog meer vertrouwen verliest. Het paard snapt namelijk niet dat de straf bedoeld is om de angst te stoppen. Angstig gedrag wordt vaker aangezien voor ongewenst gedrag omdat het paard dicht bij je wil blijven of je omver rent. Dit is echter geen ongewenst gedrag, maar puur het instinctieve gedrag van het paard om ‘in het midden van de kudde’ te zijn waardoor het minder kwetsbaar is.


Kenmerken van angstig gedrag:

Onderstaande kenmerken laat het paard vaak ook zien in combinaties:

– hoofd omhoog
– gespannen lijf (holle rug)
– trillen
– staart omhoog
– of staart tegen het lichaam gedrukt
– wit van de ogen laten zien
– snellere ademhaling
– gespitste oren
– snel heen en weer bewegende oren
– starende ogen, paard knippert niet
– paard kijkt weg
– paard kan niet stilstaan/beweegt nerveus
– paard versnelt
– snelle bewegingen (bijv. razendsnel schoppen)
– neusgaten worden groot en vaak in combinatie met snuiven, snorten
– paard versteend (blijft gespannen als aan de grond genageld)
– mesten

In onderstaand filmpje is goed te zien; geen ongewenst gedrag, maar instinctief ‘het midden van de kudde’ opzoeken

Klik hier voor kenmerken van ongewenst gedrag.

Niet ieder paard laat angst of gebrek aan vertrouwen zien op dezelfde manier.
Grofweg zijn er 2 verschillende manieren van reageren

Introverte reactie  -> uit zich vooral in minder energie en beweging. Paard is meer in zichzelf gekeerd, Lijkt weinig aan de hand, omdat het paard als versteend kan staan. Maar dit is een vertekend beeld want uit het niets kan het paard vervolgens ‘exploderen’.

Extraverte reactie -> uit zich vooral in meer energie en beweging. Paard is meer gericht op de buitenwereld. Dit paard zal om je heen gaan lopen/rennen en je hebt je handen eraan vol.


Herkomst angstig gedrag

  • Paarden zijn van nature prooidieren en dat maakt dat zij continue alert zijn voor dreigend gevaar. Dit mechanisme heeft ervoor gezorgd dat ze al miljoenen jaren overleven. ‘Gevaar’ voor een paard kan uit veel verschillende zaken bestaan. Ritselingen veroorzaakt in een struik door een vogeltje, kunnen voor het paard lijken op een poema die hem probeert te besluipen. Het paard zal instinctief altijd eerst proberen te vluchten en daarna pas bedenken of het ‘gevaar’ ook echt bedreigend was.
  • Bij hoge uitzondering kan het paard wanneer het niet kan vluchten, terug vechten omdat dit dan nog de enige kans op overleven is.
  • Een medische oorzaak kan ook angstig gedrag veroorzaken
  • Onvoldoende tegemoet komen aan de basisbehoeften van het paard zoals: zo veel mogelijk uitloop/weidegang, contact met soortgenoten, beweging, voldoende ruwvoer etc. kan leiden tot opbouw van stress en het sneller tonen van angstig gedrag.

Tips ter verbetering 

Duidelijke tips voor de juiste omgang met ‘angstig’ gedrag heb ik voor je samengesteld in de Online Cursus Basiscommunicatie

3 reacties

Karen · 2 juni 2015 op 13:14

Wat een mooie en informatieve website. Ik vind het erg interessant wat jij deelt!!
Hoop dat je hier nog zeker een tijd mee door blijft gaan..
grtjs Karen

Johnny · 18 september 2020 op 15:19

Heb begin van het het paard rijden
Vindt deze site er goed met voorbeelden zodst ik het ppaard beter kan begrijpen chapeua

    Claudia · 18 september 2020 op 16:09

    Hallo Johnny, bedankt voor je reactie! Fijn dat de informatie helpt.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *